Kierowca ciężarówki z Serbii prowadzący małą firmę transportową w Wohlen

Przez kilka lat pracowałem jako kierowca u różnych pracodawców. Miałem dobre okresy, ale zdarzały się też firmy, w których plan trasy zmieniał się w ostatniej chwili, a czas oczekiwania przy rampie traktowano jak mój prywatny problem. Z czasem zrozumiałem, że ponoszę dużą odpowiedzialność, ale mam niewielki wpływ na sposób organizacji pracy.

Nie założyłem firmy dlatego, że marzyłem o biurze i wizytówkach. Chciałem decydować, z kim współpracuję, jakie trasy przyjmuję i ile czasu spędzam poza domem. Miałem już kontakty w branży, znałem spedytorów i wiedziałem, jakie zlecenia są opłacalne, a które dobrze wyglądają tylko przed doliczeniem pustych kilometrów i opłat drogowych.

Pierwszy rok był trudniejszy niż zakładałem. Jako pracownik patrzyłem na cenę paliwa i wynagrodzenie. Jako właściciel zobaczyłem leasing, księgowość, ubezpieczenie, LSVA, opłaty zagraniczne, opony i tygodnie, kiedy ciężarówka stoi w warsztacie. Przychód firmy może być wysoki, ale duża część pieniędzy nigdy nie jest moją prywatną wypłatą.

Dzisiaj mam jedną ciężarówkę i nie planuję szybko kupować kolejnych. Wolę znać swój pojazd, samemu jeździć i utrzymywać bezpieczną rezerwę niż rozbudować flotę, a potem przez cały miesiąc martwić się ratami i pracownikami.

Mamy dwa całkowicie oddzielne światy. Na wspólne konto rodzinne wpływa moja pensja i pensja Mileny. Z niego płacimy mieszkanie, ubezpieczenie zdrowotne, jedzenie, Opla i wydatki dzieci. To są nasze prywatne pieniądze.

DP Transport GmbH ma osobne konto firmowe i subkonto rezerwowe. Co miesiąc przelewam na nie około 1200 z przychodów firmy. Ta kwota nie pojawia się w rodzinnym budżecie, ponieważ nie jest naszym prywatnym oszczędzaniem. Ma pokryć duży serwis, opony, układ hamulcowy, awarię chłodzenia albo sytuację, w której ciężarówka przez kilka dni nie zarabia.

Nie czekam, aż warsztat wystawi rachunek. Jeżeli jeden miesiąc jest dobry, nadal nie wypłacam wszystkiego sobie. Najdroższe błędy w transporcie zaczynają się wtedy, gdy przedsiębiorca widzi pieniądze na koncie i zapomina, że część należy już do przyszłego warsztatu.

Raiffeisen pozwala mi widzieć oba konta w jednej bankowości, ale nie przelewam pieniędzy między nimi bez księgowego uzasadnienia. Naprawa ciężarówki nie jest kosztem rodziny, tak samo jak rodzinne wakacje nie mogą być opłacane jako serwis firmowego pojazdu.

Najłatwiej popełnić błąd, patrząc na faktury wysyłane klientom. Firma może mieć w miesiącu przychód, który wygląda jak kilka dobrych pensji. Z tego trzeba jednak zapłacić paliwo, opłaty drogowe, leasing, ubezpieczenie, księgowość, serwis i składki pracodawcy.

Ja wypłacam sobie 6400 brutto miesięcznie. Do wypłaty dochodzą zasiłki rodzinne na dwoje dzieci. Po składkach dostaję około 5974. To jest kwota, którą możemy traktować jako mój regularny dochód rodzinny. Nie wpisuję do budżetu wolnych pieniędzy pozostających chwilowo na koncie spółki.

Trzynasta pensja jest możliwa tylko wtedy, gdy firma ma wystarczającą płynność. Nie chcę wypłacić sobie 6400 w grudniu, a w styczniu pożyczać pieniędzy na opony. Dlatego w słabszym roku ograniczyłbym własną wypłatę, zanim zacząłbym udawać, że firma radzi sobie świetnie.

Zaletą jest większa kontrola i możliwość zarobienia więcej w dobrym okresie. Wadą jest to, że nie istnieje całkowicie bezpieczna pensja niezależna od stanu ciężarówki i rynku transportowego.

Najczęściej wyjeżdżam w poniedziałek rano i wracam w piątek wieczorem albo w sobotę. Trasy prowadzą do Niemiec, Francji, Austrii i północnych Włoch. Nie jeżdżę co tydzień w to samo miejsce. Wszystko zależy od ładunku, terminów i tego, czy uda się znaleźć rozsądny transport powrotny.

Dzień nie polega tylko na prowadzeniu. Trzeba sprawdzić dokumenty, zabezpieczyć ładunek, pilnować czasu pracy, czekać na rampie i rozwiązywać problemy, kiedy adres w dokumentach nie odpowiada rzeczywistemu wjazdowi. Czasami przejeżdżam setki kilometrów bez komplikacji, a później tracę trzy godziny na ostatnich dwóch kilometrach.

Śpię w kabinie, jeżeli trasa i przepisy na to pozwalają. Mam lodówkę, ogrzewanie postojowe i podstawowe rzeczy do gotowania. Mimo tego kabina pozostaje miejscem pracy. Po kilku nocach człowiek zaczyna tęsknić za zwykłą łazienką i ciszą.

Najważniejsze jest planowanie przerw. Kiedyś próbowałem nadrobić każde opóźnienie szybszym tempem. Dzisiaj wiem, że zmęczony kierowca nie ratuje terminu, tylko zwiększa ryzyko dla siebie i innych.

Najtrudniejsze jest to, że dzieci nie planują ważnych rzeczy według mojego grafiku. Mecz Luki, występ Sary albo zwykła rozmowa w szkole może odbyć się wtedy, kiedy jestem kilkaset kilometrów od domu. Nie zawsze da się zjechać wcześniej tylko dlatego, że rodzina mnie potrzebuje.

Milena bierze na siebie większą część codziennych obowiązków. To ona pilnuje szkoły, lekarzy i zajęć, kiedy jestem w trasie. Nie chcę mówić, że ja zarabiam, a ona tylko organizuje dom. Bez jej pracy i planowania moja firma nie mogłaby funkcjonować w obecnej formie.

Staram się nie przyjmować regularnie tras weekendowych. Czasami klient oferuje dobrą stawkę, ale po kilku takich weekendach dzieci przestają pytać, czy przyjdę, i zakładają, że mnie nie będzie. Tego nie da się później łatwo naprawić pieniędzmi.

Kiedy jestem w domu, próbuję naprawdę być z rodziną, a nie cały czas patrzeć na telefon firmowy. Nie zawsze mi się udaje. Własna działalność ma tę wadę, że biuro jedzie ze mną w kieszeni.

To była wspólna decyzja. Milena wcześniej pracowała więcej, ale przy moich trasach każde nagłe wydarzenie oznaczało problem: chore dziecko, zmiana planu szkoły albo opóźnienie mojego powrotu. Pełny etat i moja nieobecność przez kilka dni tygodniowo wymagałyby znacznie większej opieki zewnętrznej.

Praca w stołówce szkolnej dobrze pasuje do rytmu dzieci. Milena często zaczyna i kończy w godzinach, które dają jej możliwość odebrania Sary. Jej dochód nadal jest ważny. Pokrywa dużą część ubezpieczenia zdrowotnego i codziennych rachunków.

Nie traktujemy jej pracy jako dodatku do mojej pensji. Ma własny drugi filar, własne doświadczenie i większą niezależność. Gdyby coś stało się z moją firmą, nie zostalibyśmy bez żadnego drugiego źródła dochodu.

W przyszłości, kiedy dzieci będą starsze, Milena chciałaby zwiększyć wymiar pracy. Nie musi jednak robić tego natychmiast tylko dlatego, że na papierze dwie pełne pensje wyglądałyby lepiej.

Telefon w mojej pracy nie jest tylko rozrywką. Korzystam z nawigacji, aplikacji parkingowych, dokumentów, poczty, kontaktu ze spedytorem i rozmów z klientem. Jeżeli przekraczam kilka granic w tygodniu, pakiet bez dobrego roamingu szybko przestaje być tani.

Mam Sunrise Swiss Connect Europe+ za 44,90 miesięcznie. Pakiet obejmuje nielimitowane dane i rozmowy w Szwajcarii oraz w wielu krajach europejskich. Dzięki temu nie zastanawiam się przy każdej trasie do Niemiec albo Włoch, czy telefon właśnie zaczyna naliczać drogie dane.

Nadal sprawdzam strefy. Serbia nie zawsze jest traktowana tak samo jak kraje Unii Europejskiej. Podczas rodzinnego pobytu korzystam częściej z lokalnej karty albo Wi-Fi, zamiast zakładać, że europejski roaming obejmuje wszystko.

Wyższa miesięczna cena ma dla mnie sens, bo telefon jest narzędziem pracy. Dla Mileny kupiliśmy tańszy abonament, ponieważ ona prawie nie korzysta z roamingu.

Wspólne konto ułatwia nam codzienne życie. Oboje widzimy czynsz, ubezpieczenie, zakupy i przelewy. Nie rozliczamy się po każdej wizycie w sklepie. Każde z nas ma jednak również własną niewielką kwotę do swobodnego wydania.

Raiffeisenbank Wohlen jest lokalna i możemy porozmawiać z człowiekiem, kiedy pojawia się większa sprawa. Większość operacji robię przez aplikację, ale przy zakładaniu firmy i konta biznesowego doceniłem kontakt z doradcą.

Najważniejsze było oddzielenie rachunku rodzinnego od firmowego. W pierwszych miesiącach działalności zdarzało mi się płacić drobny firmowy zakup prywatną kartą, a potem szukać paragonu. Szybko robi się z tego bałagan.

Subkonto na ciężarówkę znajduje się po stronie firmy. Milena widzi, że firma ma rezerwę, ale nie traktujemy tej kwoty jako pieniędzy na wakacje, remont mieszkania ani zakup nowego prywatnego samochodu.

Nie wybieraliśmy jednej franczyzy dla wszystkich tylko dlatego, że wyglądałoby to równo. Każdy ma inne potrzeby. Ja rzadko korzystam z lekarza i mam firmową oraz prywatną rezerwę, dlatego wybrałem 2500.

Milena korzysta z badań i lekarza częściej, więc franczyza 500 daje jej większą przewidywalność. Dzieci mają 0, ponieważ przy pediatrze, infekcjach, urazach sportowych i badaniach nie chcemy zastanawiać się, czy rachunek trafi w całości do nas.

Wyższa franczyza nie jest oszczędnością, jeżeli człowiek nie ma pieniędzy na jej zapłacenie. Kierowca może być zdrowy przez trzy lata, a później potrzebować badania albo leczenia po jednym zdarzeniu. Dlatego moja niższa składka jest połączona z osobnym funduszem.

Co roku porównujemy składki i nasze rzeczywiste rachunki. Nie trzymamy tego samego modelu z przyzwyczajenia.

Tak, ponieważ jest prosty i praktyczny. Nie potrzebujemy SUV-a ani nowego samochodu na leasing. Astra ma duży bagażnik, mieści zakupy, torby dzieci i rzeczy na dłuższą podróż do Serbii.

Kupiliśmy ją używaną i znamy już większość jej historii serwisowej. Diesel sprawdza się podczas długich tras, ale na krótkich odcinkach po mieście nie jest idealny. Milena stara się nie używać samochodu do przejazdu kilkuset metrów.

Auto ma dziesięć lat, więc odkładamy 100 miesięcznie na serwis i naprawy. Nie chcę być zaskoczony, gdy pojawi się problem z hamulcami, zawieszeniem albo filtrem. To, że jeden rok był tani, nie oznacza, że kolejny będzie taki sam.

Najważniejsze jest dla mnie to, że Opel został kupiony jako samochód rodzinny, a nie jako nagroda za prowadzenie firmy. Ciężarówka i prywatne auto mają oddzielne koszty, ubezpieczenia i cele.

Najpierw zabezpieczam miejsce i sprawdzam, czy mogę bezpiecznie kontynuować jazdę. Nie próbuję oszczędzać na siłę, jeżeli problem dotyczy hamulców, opon albo układu kierowniczego. Ładunek i termin są ważne, ale nie ważniejsze od bezpieczeństwa.

Mam assistance dla pojazdu ciężarowego i listę warsztatów na najczęstszych trasach. Dzwonię również do klienta lub spedytora, ponieważ opóźnienie trzeba zgłosić od razu. Najgorsze, co można zrobić, to przez kilka godzin udawać, że wszystko będzie dobrze.

Rachunek może być wysoki. Holowanie ciężarówki i naprawa za granicą kosztują zupełnie inaczej niż zwykły serwis Opla. Właśnie dlatego odkładam około 1200 miesięcznie na firmowe subkonto. Jeżeli naprawa kosztuje 10000, nie chcę finansować jej kartą kredytową albo zabierać pieniędzy z konta rodzinnego.

Awaria oznacza też utracony przychód. Nawet jeśli ubezpieczenie pokryje część kosztów, ciężarówka stojąca w warsztacie nie wykonuje zleceń. Rezerwa musi więc wystarczyć nie tylko na mechanika, ale również na kilka dni bez normalnego obrotu.

Presja istnieje. Klient chce niskiej ceny, szybkiego terminu i dokładnej godziny. Korek, kolejka na granicy albo trzy godziny oczekiwania przy magazynie nie zawsze interesują osobę, która zamawia transport.

Nie zgadzam się jednak z tłumaczeniem, że kierowca musi łamać przepisy, bo inaczej nie zarobi. Jeżeli zlecenie jest możliwe tylko przy skracaniu odpoczynku albo manipulowaniu czasem, to znaczy, że cena i plan są źle ustalone.

Jako właściciel mam większą możliwość odmowy, ale też bezpośrednio odczuwam utratę klienta. To trudna równowaga. Wolę stracić jedno zlecenie niż prawo jazdy, reputację albo zdrowie.

Najbardziej denerwuje mnie nie samo opóźnienie, tylko brak odpowiedzialności po stronie magazynów. Kierowca może czekać godzinami, a później wszyscy oczekują, że odrobi czas na drodze. Dlatego dokumentuję czasy oczekiwania i coraz częściej wpisuję je do warunków zlecenia.

Dla mnie jest to dobre ubezpieczenie assistance dla ciężarówki. Dopóki nic się nie dzieje, składka wygląda jak kolejny koszt. Kiedy pojazd stoi na autostradzie za granicą, możliwość szybkiego zorganizowania holowania i warsztatu jest warta bardzo dużo.

W życiu prywatnym powiedziałbym, że dobre buty i materac. Kierowca siedzi wiele godzin i śpi w różnych warunkach. Jeżeli oszczędzam na rzeczach, które wpływają na plecy i sen, później płacę zdrowiem.

Warta ceny jest również komunikacja publiczna dla dzieci. Mamy samochód, ale nie chcę, żeby każde wyjście zależało od tego, czy Milena może ich zawieźć. Samodzielność dzieci ma swoją wartość.

Nie każda droga rzecz jest dobra. W transporcie można kupić bardzo drogie wyposażenie, które ładnie wygląda, ale nie zmienia bezpieczeństwa ani komfortu. Staram się odróżniać narzędzie od zabawki.

Że kierowca tylko siedzi i kręci kierownicą. Samo prowadzenie jest jedną częścią pracy. Trzeba kontrolować dokumenty, masę, zabezpieczenie ładunku, trasę, zakazy ruchu, odpoczynki, opłaty drogowe i stan pojazdu.

Drugi mit mówi, że każdy kierowca lubi być ciągle poza domem. Owszem, są osoby, które kochają drogę i źle czują się w jednym miejscu. Większość z nas ma jednak rodzinę i chce wracać. Nieobecność nie jest wakacją tylko dlatego, że widzę kilka krajów w tygodniu.

Ludzie widzą ciężarówkę stojącą na parkingu i myślą, że kierowca odpoczywa. Czasami właśnie skończył zabezpieczać ładunek, czeka na dokumenty albo próbuje znaleźć miejsce do spania. W wielu regionach bezpiecznych parkingów po prostu brakuje.

Nie chcę przedstawiać kierowców jako ofiar. Wybraliśmy ten zawód. Chciałbym tylko, żeby oceniano go na podstawie rzeczywistej odpowiedzialności, a nie obrazu człowieka siedzącego wysoko w kabinie.

Dokumentowanie wszystkiego. Kiedy zaczynałem, denerwowały mnie formularze, potwierdzenia, zdjęcia ładunku i dokładne godziny. W Serbii wiele spraw załatwiało się telefonem i słowem. Tutaj szybko zrozumiałem, że bez dokumentu każda strona pamięta sytuację inaczej.

Zaskoczyła mnie też odpowiedzialność za punktualność. Nie wystarczy powiedzieć, że droga była zła. Trzeba wcześniej sprawdzić ograniczenia, zaplanować bufor i poinformować klienta, kiedy wiadomo, że termin jest zagrożony.

Jednocześnie doceniam, że poważny klient szanuje jasne zasady. Jeżeli zgłaszam, że czas pracy nie pozwala na dalszą jazdę, nie muszę wymyślać wymówki. Problem zaczyna się przy firmach, które oficjalnie mówią o bezpieczeństwie, a nieoficjalnie oczekują cudu.

Najbardziej szwajcarskie stało się dla mnie oddzielanie kont i odpowiedzialności. Rodzina, spółka i pojazd firmowy muszą mieć swoje dokumenty. Na początku wydawało mi się to przesadą. Dzisiaj nie chciałbym prowadzić działalności inaczej.

Nie kupowałbym ciężarówki z tak małą rezerwą. Miałem pieniądze na wkład, pierwsze raty i podstawowe koszty. Nie miałem wystarczająco dużo na sytuację, w której po kilku miesiącach pojawia się duża naprawa i jednocześnie klient opóźnia płatność.

Wcześniej zatrudniłbym dobrą księgową znającą transport. Próbowałem sam rozumieć wszystkie dokumenty, VAT, koszty zagraniczne i rozliczenia. Oszczędziłem na honorarium, a straciłem dużo czasu i nerwów.

Dokładniej sprawdzałbym klientów. Dobra stawka nie ma znaczenia, jeżeli faktura jest płacona po dziewięćdziesięciu dniach albo trzeba kilka razy przypominać. Płynność jest ważniejsza niż piękny przychód w arkuszu.

W życiu rodzinnym wcześniej ustaliłbym dni, w których nie przyjmuję zleceń. Firma zawsze znajdzie powód, żeby jechać jeszcze jeden weekend. Dzieci nie będą jednak miały siedmiu i dwunastu lat przez bardzo długo.

Najpierw sprawdź legalną możliwość zatrudnienia i pozwolenie. Serbia nie należy do UE ani EFTA, więc sama kategoria C+E i chęć pracy nie gwarantują, że firma może od razu zatrudnić kierowcę. Nie płać pośrednikowi dużych pieniędzy za obietnicę bez konkretnej umowy i procedury.

Nie porównuj tylko pensji brutto. Zapytaj o diety, noclegi, czas oczekiwania, weekendy, potrącenia, drugi filar i to, gdzie rzeczywiście będziesz spał. Wysoka kwota może wyglądać zupełnie inaczej po poznaniu grafiku.

Naucz się niemieckiego przynajmniej na poziomie pozwalającym zrozumieć dokumenty, magazyn i kontrolę. Angielski pomaga na trasie, ale nie zastąpi lokalnego języka w każdej sytuacji.

I nie zakładaj firmy zaraz po przyjeździe. Najpierw poznaj rynek, koszty, klientów i szwajcarską księgowość. Własna ciężarówka daje niezależność, ale każda niezależność ma ratę, polisę i rachunek z warsztatu.

Na razie nie. Wiele osób uważa, że firma rozwija się tylko wtedy, gdy rośnie liczba pojazdów. Ja patrzę na to inaczej. Jedna dobrze wykorzystana ciężarówka z rezerwą i stałymi klientami może być zdrowszym biznesem niż trzy pojazdy finansowane na granicy możliwości.

Druga ciężarówka oznaczałaby kierowcę, dodatkowe ubezpieczenia, większą księgowość i odpowiedzialność za czyjąś pensję. Nie wystarczy kupić pojazdu. Trzeba mieć zlecenia również w słabszych miesiącach.

Rozważyłbym rozwój, gdyby firma miała rezerwę na co najmniej kilka miesięcy kosztów i pewne kontrakty. Nie chcę, żeby jedno opóźnienie płatności zagrażało naszej rodzinie.

Moim celem nie jest największa firma w Wohlen. Chcę zarabiać stabilnie, utrzymać ciężarówkę w dobrym stanie i mieć czas dla dzieci. Jeżeli większa firma zabrałaby mi całą resztę życia, nie byłby to dla mnie sukces.