Elektryk z żoną i dwójką dzieci w Szwajcarii

O moim życiu w Szwajcarii

Mieszkamy w Wattwil, centrum regionu Toggenburg w kantonie St. Gallen. To małe miasteczko liczące ok. 8 800 mieszkańców, położone w dolinie rzeki Thur, otoczone zielonymi wzgórzami i pastwiskami. Jesteśmy rodziną 2+2: ja pracuję jako elektryk w firmie instalacyjnej obsługującej lokalny przemysł i budownictwo, żona na 50% pensum jako sprzątaczka w biurowcu oraz w prywatnych domach w okolicy. Przyjechaliśmy z Polski trzy lata temu. Dzieci – 7 i 10 lat – chodzą do szkoły podstawowej w Wattwil, a my wciąż uczymy się szwajcarskiego dialektu, choć Hochdeutsch wystarcza nam w pracy i urzędach.

Wattwil to nie Bazylea ani Zurych. Tu nie ma hałasu wielkiego miasta, za to jest przestrzeń, natura i znacznie niższe koszty życia. Najbliższe większe miasto to St. Gallen (30 minut pociągiem) lub Wil (15 minut). Za to mamy góry na wyciągnięcie ręki, szlaki turystyczne zaczynają się dosłownie za rogiem, a dzieci dorastają w miejscu, gdzie wciąż można spotkać krowy na pastwisku pod oknem.

Koszty życia (miesięcznie)

Suma 3 290 CHF miesięcznie

Koszty miesięczne według kategorii
Kategoria	Kwota	Udział
Mieszkanie – czynsz podstawowy (3.5 pokoje, 82 m², parter z ogródkiem, nowszy budynek 2015) Wattwil – znacznie taniej niż w miastach; spokojna okolica, plac zabaw pod blokiem	1 350 CHF	41%
Żywność – zakupy podstawowe (Migros, Coop, Denner) + raz w miesiącu Kaufland w Wil lub St. Gallen Lokalne produkty z Toggenburg (sery, jogurty); zakupy w DE na chemię i słodycze	850 CHF	26%
Dzieci – kieszonkowe, kursy językowe, sport (judo, piłka nożna), ubrania Szkoła podstawowa bezpłatna; kursy pozalekcyjne płatne	250 CHF	8%
Nebenkosten – ogrzewanie gazowe, woda, śmieci, sprzątanie klatki Rozliczane rocznie, często zwrot nadpłaty	180 CHF	5%
Transport – abonament Ostwind (2 dorosłych) + S-Bahn St. Gallen, dzieci gratis Pociąg do St. Gallen 30 min, do Wil 15 min; autobusy lokalne	150 CHF	5%
Inne – udział własny w leczeniu (franszyza), lekarze, nieprzewidziane ~1 800 CHF/rok na wizyty przy franszyzie 2 500	150 CHF	4%
Osobiste – ubrania, kosmetyki, fryzjer (1× na 2 miesiące, 70 CHF) H&M, Decathlon w St. Gallen	130 CHF	4%
Rozrywka – kino w Wil (2×/mies.), basen w Wattwil, wycieczki w góry, kawa Kino: ~70 CHF dla 4 osób; basen Gemeindebad 6 CHF/os.; góry – darmowe	120 CHF	4%
Telekomunikacja – 2× telefon (Swisscom, 5 GB), internet domowy, Serafe (radio/TV) Serafe: 335 CHF/rok rozłożone na 12 miesięcy	110 CHF	3%
Suma miesięcznie	3 290 CHF	100%

Zarobki (miesięcznie)

Elektryk

Brutto: 6 200 CHF
Netto: 4 991 CHF
13. pensja: Tak
Pensum: 100%

Szczegółowe składniki wynagrodzenia

Szczegółowe składniki wynagrodzenia
Składnik	CHF / miesiąc	CHF / rok	Notatki
Pensja podstawowa (brutto)	5 900 CHF	70 800 CHF	Tarif Lohn Elektroinstallateur EFZ, poziom mid-level
Dodatek za dyżur/ponadnormowe	200 CHF	2 400 CHF	~1-2 dyżury/mies., pikettdienst
Dodatek za specjalizację (KNX)	100 CHF	1 200 CHF	Certyfikat Smart-Building
Suma brutto	6 200 CHF	74 400 CHF

Miesięczne odliczenia i opłaty

Miesięczne odliczenia i opłaty
Pozycja	% brutto	CHF / miesiąc	Notatki
AHV (emerytura)	5,3%	− 329 CHF	Alters- und Hinterlassenenversicherung
IV (renta inwalidzka)	1,0%	− 62 CHF	Invalidenversicherung
ALV (bezrobocie)	1,0%	− 62 CHF	Arbeitslosenversicherung
BVG (II filar emerytalny)	5,1%	− 316 CHF	Berufliche Vorsorge, obowiązkowe
Quellensteuer (podatek u źródła)	5,0%	− 310 CHF	Kanton St. Gallen, Tarif C (małżeństwo, 2 dzieci, bez przynależności religijnej)
Suma odliczeń	17,4%	− 1 079 CHF
Wynagrodzenie netto		5 121 CHF

Sprzątaczka

Brutto: 1 900 CHF
Netto: 1 606 CHF
13. pensja: Tak
Pensum: 50%

Szczegółowe składniki wynagrodzenia

Szczegółowe składniki wynagrodzenia
Składnik	CHF / miesiąc	CHF / rok	Notatki
Pensja podstawowa (brutto)	1 800 CHF	21 600 CHF	Stawka godzinowa ~24 CHF, 19h/tyg. w biurowcu
Dodatkowe zlecenia prywatne	100 CHF	1 200 CHF	2-3 godziny/tyg. u prywatnych klientów
Suma brutto	1 900 CHF	22 800 CHF

Miesięczne odliczenia i opłaty

Miesięczne odliczenia i opłaty
Pozycja	% brutto	CHF / miesiąc
AHV	4,4%	− 83 CHF
IV	0,7%	− 13 CHF
EO	0,3%	− 5 CHF
ALV	1,1%	− 21 CHF
BVG	8,1%	− 154 CHF
Suma odliczeń	14,5%	− 276 CHF
Wynagrodzenie netto		1 624 CHF

Podsumowanie budżetu

Łączne netto: 6 597 CHF
Koszty życia (miesięcznie): −3 290 CHF
Oszczędności 50% dochodu netto: 3 307 CHF

Dodatkowe informacje

Kanton: St. Gallen
Miasto: St. Gallen
Typ rodziny: Rodzina 2 + 2
Mieszkanie: Wynajem
Umowa o pracę: Na czas nieokreślony

Pytania i odpowiedzi

Jak znalazłeś pracę jako elektryk w Wattwil i ile to kosztowało na starcie?

Zacząłem szukać jeszcze w Polsce, 4 miesiące przed wyjazdem. Zarejestrowałem się na jobs.ch i indeed.ch, filtrowałem oferty w kantonie St. Gallen i regionie Toggenburg. Wysłałem 20 aplikacji, dostałem 3 odpowiedzi, 2 rozmowy online. Trafiłem na firmę instalacyjną w Bütschwil (5 minut od Wattwil), która szukała elektryka z doświadczeniem w budownictwie przemysłowym. Rozmowa odbyła się po niemiecku (B2) – pytali głównie o praktykę, znajomość NIN (szwajcarskie normy elektroinstalacyjne) i czy jestem gotowy na dyżury.

Na start wydałem:

Kaucja za mieszkanie: 4 050 CHF
Wyposażenie mieszkania (IKEA + używane): 2 800 CHF
Depozyt na ubezpieczenie zdrowotne (pierwszy miesiąc z góry): 720 CHF
Rejestracja w gminie, przekładanie dokumentów: ~300 CHF
Razem: ~7 870 CHF

Bez oszczędności z Polski (~12 000 EUR) nie dalibyśmy rady. Największym wyzwaniem było uznanie dyplomu przez SERI – proces trwał 3 miesiące, więc przez pierwszy okres pracowałem na licencji tymczasowej z pensją o 10% niższą.

Jak wygląda Twój typowy dzień pracy jako elektryk?

Pracuję w systemie jednozmianowym (7:00–17:00), ale czasem mam dyżur pikettdienst (telefoniczny, gotowość do wyjazdu). Oto mój poniedziałek:

5:45: Pobudka. Śniadanie z rodziną, pakowanie lunchu (kanapki, owoce).
6:30: Wychodzę. 5 minut spacerem na przystanek autobusowy, 10 minut autobusem do Bütschwil.
6:50: Przebieram się w szatni, biorę narzędzia i materiał z magazynu.
7:00: Briefing. Przez 10 minut omawiamy z kierownikiem dzień: które budowy, jakie instalacje, kto asystuje.
7:10–12:00: Praca na budowie. Montaż instalacji elektrycznej w nowym budynku biurowym – kanały, rury, puszki, przewody.
12:00–12:45: Lunch. Jem kanapki w samochodzie służbowym lub w kontenerze budowlanym.
12:45–17:00: Kontynuacja pracy. Testowanie obwodów, dokumentacja w systemie, sprzątanie po sobie.
17:15: W domu. Prysznic, obiad z rodziną.
18:30–20:00: Czas z dziećmi – odrabianie lekcji, zabawa w ogródku.
20:00–21:00: 15 minut z aplikacją do nauki dialektu, planowanie weekendu.
22:00: Spać.

Dyżury pikettdienst to raz na 3 tygodnie – wtedy muszę być dostępny telefonicznie i w ciągu 1 godziny dojechać na awarię. Dodatek: 150 CHF za weekend dyżuru.