O moim życiu w Szwajcarii
Nazywam się Markus, mam 34 lata i pochodzę z małej miejscowości niedaleko Tirany w Albanii. Do Szwajcarii przyjechałem osiem lat temu, zaraz po ukończeniu zawodowego prawa jazdy w kraju. Mój kuzyn pomógł mi znaleźć firmę logistyczną, która zdecydowała się rozpocząć procedurę uzyskania zezwolenia na pracę – formalności nie były proste, ponieważ jako obywatel Albanii, kraju spoza UE i EFTA, podlegałem osobnym przepisom i pracodawca musiał najpierw wykazać, że nie znalazł odpowiedniego kandydata ze Szwajcarii lub UE/EFTA. Mieszkam sam, w wynajętym mieszkaniu 1,5-pokojowym tuż za starym miastem w Lucernie, wystarczająco blisko, by dojść pieszo na dworzec, ale na tyle daleko, że czynsz nadal jest do udźwignięcia. Jeżdżę na trasach długodystansowych dla szwajcarskiej firmy logistycznej, głównie krajowych między Lucerną, Zurychem i Bazyleą, a czasem za granicę – do Niemiec i Włoch. To wymagająca praca – wczesne pobudki, długie dni w trasie, dużo czasu samemu w kabinie – ale zarobki i stabilność to coś, czego nigdy nie miałem w domu, a po ośmiu latach to miasto naprawdę czuję jak swoje.
Koszty życia (miesięcznie)
| Kategoria | Kwota | Udział |
|---|---|---|
| Mieszkanie (czynsz) Mieszkanie 1,5-pokojowe, ok. 45 m², Lucerna (kanton Luzern), z miejscem parkingowym dla samochodu | 1 420 CHF | |
| Jedzenie i zakupy spożywcze Głównie Migros i Denner, gotuję proste posiłki gdy jestem w domu | 480 CHF | |
| Ubezpieczenie zdrowotne (podstawowe) Model standardowy, franszyza 300 CHF. Wysokość składki zależy też od gminy, regionu taryfowego, wieku i ubezpieczenia wypadkowego | 365 CHF | |
| Koszty prywatnego samochodu Ubezpieczenie, serwis, podatek i winieta, paliwo – razem | 260 CHF | |
| Pieniądze wysyłane rodzinie Elastycznie – czasem więcej, czasem mniej | 250 CHF | |
| Jedzenie na mieście / posiłki w trasie Przydrożne bary dla kierowców i od czasu do czasu restauracja | 220 CHF | |
| Koszty dodatkowe (Nebenkosten) Ogrzewanie, woda, utrzymanie budynku, rozliczane osobno od czynszu | 180 CHF | |
| Rozrywka i wyjścia Piłka nożna ze znajomymi, czasem wieczór w barze | 180 CHF | |
| Oszczędności / rezerwa Zaplanowana część odkładana systematycznie, głównie na sytuacje awaryjne | 150 CHF | |
| Odzież i higiena osobista | 90 CHF | |
| Telefon komórkowy i internet Abonament Swisscom, tylko karta SIM, bez promocji | 75 CHF | |
| Zdrowie i fitness (siłownia) Mała siłownia niedaleko mieszkania, pomaga przy siedzącym trybie pracy | 55 CHF | |
| Ubezpieczenie zdrowotne (dodatkowe) Podstawowy pakiet dentystyczny i ambulatoryjny | 45 CHF | |
| Abonament radiowo-telewizyjny (Serafe) Od 1 stycznia 2027 roku opłata ma spaść do 312 CHF rocznie | 335 CHF/rok ≈ 28 CHF/mies. | |
| Ubezpieczenie OC i mienia ruchomego Polisa w Mobiliar | 180 CHF/rok ≈ 15 CHF/mies. | |
| Winieta autostradowa Szwajcarska winieta autostradowa, obowiązkowa przy korzystaniu z autostrad i części dróg ekspresowych | 40 CHF/rok ≈ 3 CHF/mies. | |
| Suma miesięcznie | 3 816 CHF | 100% |
Zarobki (miesięcznie)
Markus – kierowca ciężarówki (Lastwagenchauffeur)
- Wynagrodzenie podstawowe
- 5 452 CHF
- Dodatek urlopowy (8,33%)
- + 454 CHF
- Dodatek za święta (2,60%)
- + 142 CHF
- Udział 13. pensji (8,33%)
- + 454 CHF
- Brutto
- 6 502 CHF
- Składki socjalne (AHV/IV/ALV) (6,40%)
- − 416 CHF
- Emerytura (BVG) (7,50%)
- − 488 CHF
- Szacowane netto
- 5 598 CHF
- Pensum
- 100%
Szczegółowe składniki wynagrodzenia
| Składnik | CHF / miesiąc | CHF / rok | Notatki |
|---|---|---|---|
| Pensja podstawowa | 5 100 CHF | 61 200 CHF | Stała pensja miesięczna zgodnie z umową o pracę, płatny urlop już w niej wliczony. Przeciętnie z uwzględnieniem 13. pensji to ok. 5 875 CHF/mies. – powyżej średniej krajowej dla tego zawodu (ok. 62 400 CHF brutto rocznie) |
| Dodatek za wczesne rozpoczynanie pracy | 180 CHF | 2 160 CHF | Za rozpoczynanie pracy przed godziną 5:00, częste przy trasach długodystansowych |
| Wynagrodzenie za nadgodziny | 170 CHF | 2 040 CHF | Uśrednione – zależy od obłożenia tras w danym miesiącu |
| Suma brutto | 5 450 CHF | 65 400 CHF | |
| 13. pensja | — | 5 100 CHF | Wypłacana osobno w listopadzie – w tym miesiącu wypłata jest zauważalnie wyższa |
| Roczna suma brutto | — | 70 500 CHF |
Miesięczne odliczenia i opłaty
| Pozycja | % brutto | CHF / miesiąc | Notatki |
|---|---|---|---|
| AHV/IV/ALV | 6,4% | − 349 CHF | Emerytalne, rentowe, na wypadek bezrobocia |
| BVG (2. filar emerytalny) | 7,5% | − 409 CHF | |
| Podatek u źródła (Quellensteuer) | 10,3% | − 560 CHF | |
| Ubezpieczenie wypadkowe pozazawodowe (NBU) | 1,1% | − 60 CHF | |
| Ubezpieczenie na wypadek choroby (Krankentaggeld) | 0,7% | − 38 CHF | |
| Suma odliczeń | 26,0% | − 1 416 CHF | |
| Wynagrodzenie netto | 4 034 CHF |
Podsumowanie budżetu
- Łączne netto
- 5 598 CHF
- Koszty życia (miesięcznie)
- −3 816 CHF
- Oszczędności 32% dochodu netto
- 1 782 CHF
Ubezpieczenie zdrowotne
- Model
- Standard (swobodny wybór lekarza)
- Franszyza
- 300 CHF
- Składka
- 365 CHF/mies.
Wybrałem model standardowy, bo chciałem mieć swobodę pójścia do dowolnej praktyki. Zwroty przez aplikację CSS zwykle przychodzą w ciągu jednego do dwóch tygodni, co doceniam. Trzeba pamiętać, że po wyczerpaniu franszyzy 300 CHF nadal płacę udział własny w kosztach leczenia. Składka zależy też od gminy, regionu taryfowego i wieku – w kantonie Lucerna nie jest tania, więc czasem zastanawiam się nad modelem telmed, żeby zaoszczędzić trochę co miesiąc – po prostu jeszcze nie porównałem ofert.
Suma składek 365 CHF/mies.
Mój samochód
Skoda Octavia Combi
- Rok produkcji
- 2017
- Paliwo
- Diesel
- Silnik
- 2 l (1968 cm³)
- Moc
- 150 KM (110 kW)
- Skrzynia biegów
- Manualna
- Napęd
- Napęd na przód
Moje uwagi o kosztach auta w Szwajcarii
– Winieta autostradowa: 40 CHF/rok, obowiązkowa przy korzystaniu ze szwajcarskich autostrad
– Samochód z 2017 roku jest obecnie zazwyczaj w cyklu kontroli technicznej (MFK) mniej więcej co dwa lata – dokładny termin wyznacza urząd komunikacji i sam wysyła wezwanie
– To mój prywatny samochód na dni wolne – w pracy jeżdżę ciężarówką firmową, więc te koszty nie wchodzą do mojego budżetu osobistego
– Ceny diesla w kantonie Lucerna są zwykle nieco wyższe niż przy granicy z Niemcami, więc czasem tankuję, gdy trasa mnie tam prowadzi
Abonament telefoniczny
Tylko karta SIM, nielimitowane rozmowy, SMS-y i internet
- Miesięczny abonament
- 75 CHF
- Roaming w UE
- Wliczony
Nielimitowany internet w Szwajcarii, bez telefonu, cena bez promocji
Przydatne przy trasach transgranicznych do Niemiec i Włoch
Moja opinia o Swisscom: Zasięg jest naprawdę świetny, nawet na bardziej odludnych odcinkach, którymi czasem jeżdżę, co ma duże znaczenie dla kogoś, kto cały dzień spędza w trasie. Jest droższy niż tańsi operatorzy, ale nigdy nie miałem zerwanego połączenia ani martwej strefy, która by mi zaszkodziła.
Konto bankowe na co dzień
Podstawowe konto prywatne z kartą debetową
- Miesięczna opłata za konto
- 5 CHF
- Wypłaty z bankomatu
- Bezpłatne
Pakiet podstawowy, bez dodatkowych funkcji
W bankomatach PostFinance – wypłata przy okienku pocztowym może być traktowana inaczej, warto sprawdzić dla własnego pakietu
Moja opinia o PostFinance: Nic wymyślnego, ale jest niezawodne, aplikacja jest łatwa w obsłudze do wysyłania pieniędzy do domu i przez osiem lat nigdy nie miałem żadnego problemu.
Ubezpieczenie mienia ruchomego i OC w życiu prywatnym
Obejmuje wyposażenie mieszkania i ogólną odpowiedzialność cywilną
- Roczna składka
- 180 CHF
Obejmuje kradzież, szkody wodne i OC do 5 mln CHF
Moja opinia o Mobiliar: Tanie jak na spokój ducha, jaki daje, zwłaszcza że mieszkam sam. Nie musiałem jeszcze zgłaszać żadnej szkody, ale agent był pomocny przy podpisywaniu umowy i wyjaśnił wszystko po niemiecku, który był dla mnie zrozumiały.
Dodatkowe informacje
- Kanton
- Luzerne
- Miasto
- Lucerne
- Typ rodziny
- 👤 Singiel
- Wiek dorosłych
- 34
- Dzieci
- 0
- Pozwolenie na pobyt
- Pozwolenie B (pobytowe)
- Mieszkanie
- Wynajem
- Powierzchnia
- 45 m²
- Umowa o pracę
- Na czas nieokreślony
- Języki
- NiemieckiB1AngielskiB1
Pytania i odpowiedzi
Dlaczego wybrałeś Szwajcarię, a konkretnie Lucernę?
Mój kuzyn pracował już w logistyce niedaleko Zurychu i pomógł mi znaleźć pracodawcę gotowego przejść przez procedurę zezwolenia dla obywatela spoza UE/EFTA. Wybrałem Lucernę zamiast większego miasta, bo czynsze były trochę bardziej rozsądne, a poza tym podobało mi się, że jest tu spokojniej i bliżej gór, przy zachowaniu dobrego połączenia koleją i autostradą do pracy.
Jak trudno było uzyskać uznanie szwajcarskich kwalifikacji do prowadzenia pojazdów i zezwolenie na pracę?
Miałem już kategorie C i CE z Albanii, ale mimo to musiałem przejść przez szwajcarskie moduły szkoleniowe CZV (Chauffeurzulassungsverordnung) i zdać tu egzamin praktyczny, zanim mogłem jeździć zarobkowo. Do tego doszła sama procedura zezwolenia na pracę – jako obywatel kraju spoza UE i EFTA nie mam swobodnego dostępu do rynku pracy, więc pracodawca musiał najpierw wykazać, że nie znalazł odpowiedniego kandydata ze Szwajcarii lub UE/EFTA. Całość zajęła kilka miesięcy i trochę kosztowała, ale pracodawca pokrył część wydatków.
Czy wysyłasz pieniądze do rodziny w Albanii?
Tak, w większość miesięcy wysyłam coś, żeby pomóc rodzicom, choć kwota zmienia się w zależności od tego, ile zostaje po opłaceniu czynszu, ubezpieczenia i podatków. Zwykle jest to między 150 a 300 franków.
Co najbardziej zaskoczyło cię w kosztach życia tutaj?
Ubezpieczenie zdrowotne było największym zaskoczeniem – w domu koszty opieki zdrowotnej wyglądają zupełnie inaczej. Trochę czasu zajęło mi zrozumienie, że każdy płaci własną składkę niezależnie od dochodu, że nawet po wyczerpaniu franszyzy nadal płaci się udział własny, oraz wybranie odpowiedniej franszyzy odpowiadającej temu, jak często faktycznie korzystam z leczenia.
Co jest najtrudniejsze w samej pracy?
Nieprzewidywalność. Korki, pogoda, opóźnienia przy załadunku – trasa, która powinna zająć sześć godzin, łatwo może się wydłużyć do ośmiu, a moje ciało musiało się przyzwyczaić do długiego siedzenia na przemian z fizycznie wymagającym załadunkiem i rozładunkiem. Karnet na siłownię naprawdę pomaga.
Czy po ośmiu latach czujesz się osiedlony w Szwajcarii?
W większości tak. Mój niemiecki jest teraz na tyle dobry, że radzę sobie w codziennym życiu i w większości sytuacji zawodowych, mam tu małą grupę znajomych, głównie innych kierowców, a Lucerna zaczęła być domem, a nie tylko miejscem pracy. Nadal tęsknię za Albanią, zwłaszcza za jedzeniem i morzem, ale wracam tam prawie co roku na kilka tygodni.
Osiem lat temu przyjechałem tutaj z jedną walizką i prawem jazdy. Teraz mam swoje wynajmowane mieszkanie, samochód i pracę, która pozwala mi rzeczywiście coś odkładać co miesiąc. Nie było łatwo na początku, ale Lucerna stała się moim domem.